دکتر علی اکبر ولایتی ، در ۴ تیر ماه ۱۳۲۴، در رستم‌آباد، یکی از روستاهای شمیران به دنیا آمد. پدرش کارمند و مادرش خانه‌دار بود. پس از گذراندن دوران ابتدایی و دوره نخست دبیرستان در زادگاهش، به دبیرستان جم واقع در قلهک تهران رفت و دوره دوم دبیرستان را با اخذ دیپلم طبیعی در سال ۱۳۴۲ به پایان رساند.
در سال ۱۳۴۳ در کنکور سراسری دانشگاه‌ها شرکت کرد و پس از کسب رتبه ۴۹ کشوری، برای تحصیل در رشته پزشکی به دانشگاه تهران رفت. پس از اتمام دورهٔ دکتری، تخصص اطفال را در مرکز طبی کودکان دانشگاه تهران و فوق تخصص بیماری‌های عفونی را در دانشگاه جانز هاپکینز آمریکا گذراند.
دکتر ولایتی در کنار تحصیل، در سال‌های ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۰، در مدرسه قائمیه و سپس در دبیرستان جهان آرای قلهک به تدریس اشتغال داشت.

پس از پیروزی انقلاب ایران (۱۳۵۷)، به عنوان معاون وزارت بهداری، نمایندهٔ مردم تهران در اولین دورهٔ مجلس شورای اسلامی و بعد از آن به مدت شانزده سال، در دوره‌های ریاست جمهوری رهبر معظم انقلاب و آقای هاشمی رفسنجانی، به عنوان وزیر امور خارجه فعالیت کرده‌است. پس از آن مشاور بین‌الملل مقام رهبری گردید و هم‌اکنون نیز در این سمت انجام وظیفه می‌کند. دکتر علی‌اکبر ولایتی، بطور سمبیلک در چند دانشگاه‌ در فهرست استادان قرار دارد.وی در مجمع تشخیص مصلحت نظام و بنیاد دائره المعارف اسلامی نیز حضور دارد. او ریاست اسمی بیمارستان دکتر مسیح دانشوری و جمعیت حمایت از پیوند اعضاء را هم بر عهده دارد. او همچنین عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی است . دکتر ولایتی چند بار در دورهٔ دبیرستان به دلیل فراخواندن دانش‌آموزان به تعطیل کردن کلاس‌ها برای شرکت در تظاهرات‌های مخالف شاه بازجویی شد و در ساواک تهران پرونده داشت. در سال ۱۳۴۱ به عضویت جبهه ملی دوم درآمد. دربارهٔ ادامه ندادن فعالیت در این جبهه می‌گوید: «من برای فعالیت سیاسی، به دنبال بستری بودم. آن موقع تنها بستر سیاسی موجود، جبهه ملی و نهضت آزادی بود. بعد از فوت مرحوم آیت‌الله بروجردی، در ۱۶ سالگی به حضرت امام رجوع کردم، در ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ که دیدم جبهه ملی راهش را عوض کرد، از آن جدا شدم و بعد از آن، ارتباطم به روحانیت و فعالان مذهبی منحصر شد.» در دانشگاه، به انجمن اسلامی پزشکان که پس از شیبانی غیرفعال شده‌بود، با همراهی دانشجویانی چون لواسانی، لبافی‌نژاد، معتمدی، جزائری و خادمی حیاتی دوباره داد. همچنين به طور منظم با گروه‌های مختلف سیاسی به‌خصوص روحانیان پیرو امام خمینی در ارتباط بود.

دکتر ولایتی دارای سمت ها و پست های بی شماری است . 16 سال وزیر خارجه و سپس مشاور بیت مقام رهبری عالی ایران مسئولیتهای اصلی وی بوده است. برخی از سمت های ایشان عبارتند از :

-مشاور رهبری در امور بین‌الملل (از سال ۱۳۷۶ تا کنون)‏
-وزیر امور خارجه (از آذر ماه ۱۳۶۰ لغایت خرداد ۱۳۷۶)‏
-مجمع تشخیص مصلحت نظام (از بدو تاسیس تا کنون)‏
-عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی (از سال ۱۳۶۸)‏
-دبیر کل مجمع جهانی اهل بیت از۷۹ تا مهر ۱۳۸۱‏
-نماینده تهران در اولین دوره مجلس شورای اسلامی
-معاون وزیر بهداشت سال ۵۸‏

برخی از تالیفات ایشان :


:. بیماری‌های عفونی‏
:. بیماری سل‏
:. سل‌شناسی بالینی‏
:. مبانی سل‏
:. بیماری‌های عفونی کودکان‏
:. گیاه درمانی
:. مسائل رایج طب اطفال


دکتر ولایتی، وزیر وقت امور خارجه، در دادگاه ترور میکونوس به عنوان یکی از اعضای کمیته طرح ترور شناخته شد. وی پیش از اعلام رأی دادگاه با صراحت گفت: اگر یک ایرانی در این دادگاه محکوم شود، آلمان تاوان سنگینی پس خواهد داد.